PL
PL
Międzynarodowy transport drogowy

Dochodzenie niezapłaconego przewoźnego na podstawie Konwencji CMR

Przewoźne (fracht) niezapłacone przez zleceniodawcę z siedzibą w Republice Słowackiej. Przejmujemy sprawę, sprawdzamy przedawnienie z art. 32 Konwencji CMR i prowadzimy ją od wezwania przedsądowego aż po egzekucję.

Działamy na rzecz przewoźników, spedytorów i operatorów logistycznych – zarówno słowackich, jak i zagranicznych – których zleceniodawca nie zapłacił faktury za już wykonany przewóz.

Porady prawnej udzielamy po słowacku lub po angielsku; pisemnie komunikujemy się z Państwem także po polsku. Całą sprawę możemy poprowadzić zdalnie.

Prześlij nam dokumenty+421 907 823 239
Dla kogo działamy

Co robimy i dla kogo

Koncentrujemy się na roszczeniach pieniężnych z międzynarodowego drogowego przewozu towarów, gdy dłużnik ma siedzibę w Republice Słowackiej.

Przewoźnicy

Niezapłacone przewoźne za już wykonany przewóz – także wtedy, gdy zleceniodawca nigdy nie zakwestionował faktury i po prostu nie płaci.

Spedytorzy

Roszczenia wobec zleceniodawcy oraz wyjaśnienie Państwa pozycji w łańcuchu zleceniodawca – spedytor – przewoźnik.

Zagraniczni wierzyciele

Polskie, litewskie, czeskie i inne zagraniczne firmy, których dłużnik ma siedzibę na Słowacji. W Państwa imieniu prowadzimy postępowania przed słowackimi sądami i słowackimi komornikami (exekútor).

Faktury pomniejszone i sporne

Potrącenia z tytułu opóźnienia, uszkodzenia towaru lub zarzucanego naruszenia zlecenia transportowego. Oceniamy, które z potrąceń dają się obronić na gruncie Konwencji CMR i umowy.

Na czym opiera się sprawa

Co rozstrzyga się pierwszego dnia

Zanim wyjdzie pierwsze pismo, trzeba ustalić dwie rzeczy: jak długo można jeszcze dochodzić roszczenia i jakie prawo jest dla niego właściwe. Obie odpowiedzi wynikają z Konwencji CMR, ogłoszonej w Republice Słowackiej jako obwieszczenie (vyhláška) Ministra Spraw Zagranicznych nr 11/1975 Zb. Zgodnie z jej art. 1 ust. 1 Konwencję stosuje się do wszelkiej umowy o zarobkowy przewóz drogowy towarów pojazdami, jeżeli miejsce przyjęcia przesyłki do przewozu i miejsce przewidziane dla jej dostawy, stosownie do ich oznaczenia w umowie, znajdują się w dwóch różnych krajach, z których przynajmniej jeden jest krajem umawiającym się – niezależnie od miejsca zamieszkania i przynależności państwowej stron.

Przedawnienie według art. 32 Konwencji CMR

Zgodnie z art. 32 ust. 1 Konwencji roszczenia, które mogą wyniknąć z przewozów podlegających Konwencji, przedawniają się po upływie jednego roku; w przypadku złego zamiaru lub niedbalstwa, które według prawa obowiązującego sąd rozpatrujący sprawę uważane jest za równoznaczne ze złym zamiarem, termin przedawnienia wynosi trzy lata. Roszczenie o zapłatę przewoźnego nie jest roszczeniem z tytułu zaginięcia, uszkodzenia ani opóźnienia dostawy, dlatego w grę wchodzi kategoria pozostałych przypadków z art. 32 ust. 1 lit. c: przedawnienie biegnie od upływu trzymiesięcznego terminu od dnia zawarcia umowy przewozu, przy czym dnia, w którym bieg przedawnienia się rozpoczyna, nie wlicza się do terminu. W praktyce roszczenie może ulec przedawnieniu po upływie około piętnastu miesięcy od zawarcia umowy przewozu – od zawarcia umowy, a nie od terminu płatności faktury. Zgodnie z art. 32 ust. 2 Konwencji reklamacja pisemna zawiesza przedawnienie aż do dnia, w którym przewoźnik na piśmie odrzuci reklamację i zwróci załączone do niej dokumenty; dalsza reklamacja w tym samym przedmiocie nie zawiesza przedawnienia ponownie. Przepis ten jest sformułowany z myślą o reklamacji odrzucanej przez przewoźnika – wezwanie przedsądowe, którym przewoźnik sam dochodzi przewoźnego od zleceniodawcy, nie mieści się w jego brzmieniu i nie zawiesza biegu przedawnienia. Poza przypadkiem z ustępu 2 zawieszenie i przerwanie przedawnienia regulują, zgodnie z art. 32 ust. 3, przepisy prawa obowiązującego sąd rozpatrujący sprawę; przed słowackim sądem oznacza to § 402 słowackiego Kodeksu handlowego (Obchodný zákonník), zgodnie z którym termin przedawnienia przestaje biec dopiero z chwilą dokonania czynności uznawanej za wszczęcie postępowania sądowego albo za dochodzenie prawa w postępowaniu już wszczętym. Monity wysyłane dłużnikowi nie przedłużają terminu.

To, czy roszczenie przewoźnika o zapłatę przewoźnego podlega rocznemu terminowi z art. 32 Konwencji CMR, czy ogólnemu czteroletniemu terminowi przedawnienia z § 397 słowackiego Kodeksu handlowego, nie jest w praktyce prawniczej oceniane jednolicie. Wobec tej niepewności wskazane jest przyjmowanie krótszego terminu.

Prawo właściwe według rozporządzenia Rzym I

Jeżeli strony nie dokonały wyboru prawa właściwego, ustala się je zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 593/2008 (Rzym I): stosuje się prawo państwa, w którym przewoźnik ma miejsce zwykłego pobytu, pod warunkiem że w tym samym państwie znajduje się miejsce przyjęcia towaru do przewozu lub miejsce dostawy, lub miejsce zwykłego pobytu nadawcy. W przypadku niespełnienia tych wymogów stosuje się prawo państwa, w którym znajduje się uzgodnione przez strony miejsce dostawy. Zgodnie z art. 5 ust. 3 stosuje się prawo innego państwa, jeżeli ze wszystkich okoliczności sprawy wyraźnie wynika, że umowa, w przypadku braku wyboru prawa, pozostaje w znacznie ściślejszym związku z tym innym państwem; reguła ta nie wypiera zatem ważnego wyboru prawa dokonanego na podstawie art. 3.

Konwencja CMR ma pierwszeństwo w zakresie, w jakim reguluje daną kwestię – wynika to z § 756 słowackiego Kodeksu handlowego. Również art. 25 ust. 1 rozporządzenia Rzym I stanowi, że rozporządzenie nie uchybia stosowaniu konwencji międzynarodowych, których stronami są państwa członkowskie i które ustanawiają normy kolizyjne odnoszące się do zobowiązań umownych. Prawo ustalone na podstawie rozporządzenia stosuje się zatem tylko do kwestii, których Konwencja nie reguluje; należy do nich roszczenie przewoźnika o zapłatę przewoźnego.

Gdzie można wnieść pozew – art. 31 Konwencji CMR

Zgodnie z art. 31 ust. 1 Konwencji powód może wnieść sprawę do sądów umawiającego się kraju określonych przez strony w drodze wspólnego porozumienia, do sądów kraju, w którym pozwany ma stałe miejsce zamieszkania, główną siedzibę albo filię lub agencję, za której pośrednictwem zawarto umowę przewozu, albo do sądów kraju, w którym znajduje się miejsce przyjęcia towaru do przewozu lub miejsce przewidziane dla jego dostawy; do innych sądów sprawy wnosić nie można. Jeżeli dłużnik ma siedzibę w Republice Słowackiej albo towar został tu rozładowany, jurysdykcję mają sądy słowackie.

Zgodnie z art. 71 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1215/2012 (Bruksela I bis) rozporządzenie nie narusza konwencji, które w sprawach szczególnych regulują jurysdykcję, uznawanie lub wykonywanie orzeczeń; zgodnie z art. 71 ust. 2 lit. b orzeczenie wydane przez sąd, który oparł swoją jurysdykcję na takiej konwencji, jest uznawane i wykonywane w pozostałych państwach członkowskich zgodnie z tym rozporządzeniem. Jeżeli sama konwencja ustanawia warunki uznawania lub wykonywania – art. 31 ust. 3 Konwencji CMR uzależnia wykonalność w pozostałych umawiających się krajach od dopełnienia wymaganych tam formalności – warunki te mają zastosowanie; w każdym przypadku mogą być stosowane przepisy rozporządzenia dotyczące uznawania i wykonywania orzeczeń, a więc również wykonanie bez stwierdzenia wykonalności.

Tryb postępowania

Jak przebiega sprawa

1

Przejęcie sprawy i analiza

Przejmujemy zlecenie transportowe, list przewozowy CMR i fakturę. Sprawdzamy, czy sprawa podlega Konwencji CMR, jak długo można jeszcze dochodzić roszczenia i co dokładnie składa się na należność główną.

2

Sprawdzenie dłużnika

Sprawdzamy rejestr handlowy, opublikowane sprawozdania finansowe, toczące się postępowania egzekucyjne oraz postępowania upadłościowe i restrukturyzacyjne. Na tej podstawie widać, czy prowadzenie postępowania ma sens i w jakiej kolejności działać.

3

Wezwanie przedsądowe

Przygotowujemy i wysyłamy wezwanie do zapłaty z wyliczeniem należności głównej, odsetek za opóźnienie i zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności. Wezwanie stanowi zarazem podstawę dalszych kroków.

4

Słowackie postępowanie upominawcze

Jeżeli dłużnik nie zapłaci, składamy wniosek o wydanie nakazu zapłaty na podstawie ustawy nr 307/2016 Z. z. Wniosek składa się wyłącznie drogą elektroniczną, a wyłączną właściwość rzeczową ma Sąd Rejonowy Banská Bystrica (Okresný súd Banská Bystrica). Jeżeli nakaz zapłaty musiałby zostać doręczony pozwanemu za granicą, ta droga nie jest dostępna (§ 3 ust. 6 lit. d ustawy) – w grę wchodzi wówczas europejski nakaz zapłaty na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1896/2006. Wniosek nie jest dopuszczalny również wtedy, gdy dochodzone umowne odsetki za opóźnienie przekraczają o więcej niż pięć punktów procentowych stopę, która miałaby zastosowanie bez takiej umowy (§ 3 ust. 5 lit. a ustawy).

5

Nakaz zapłaty albo sprzeciw

Sąd wydaje nakaz zapłaty najpóźniej w terminie dziesięciu dni roboczych od spełnienia przesłanek procesowych, w tym uiszczenia opłaty sądowej. Od doręczenia nakazu zapłaty pozwany ma 15 dni na zapłatę albo na wniesienie sprzeciwu, który musi zawierać merytoryczne uzasadnienie. Jeżeli sprzeciw nie zostanie wniesiony, nakaz zapłaty ma skutki prawomocnego wyroku; jeżeli zostanie wniesiony, ustosunkowujemy się do niego i w terminie 15 dni wnosimy o dalsze prowadzenie postępowania przed sądem właściwym według słowackiego Kodeksu postępowania cywilnego spornego (Civilný sporový poriadok).

6

Egzekucja

Gdy orzeczenie jest prawomocne i wykonalne, składamy wniosek o wszczęcie egzekucji. Wyłączną właściwość w postępowaniu egzekucyjnym ma Sąd Rejonowy Banská Bystrica, który przydziela sprawę słowackiemu komornikowi (exekútor) w drodze losowania – wierzyciel nie wybiera komornika. Jeżeli przeciwko temu samemu dłużnikowi toczy się już egzekucja, w której sąd udzielił komornikowi upoważnienia, każda kolejna sprawa przeciwko temu dłużnikowi jest na podstawie § 55 ust. 4 słowackiego Kodeksu egzekucyjnego (Exekučný poriadok) przydzielana temu samemu komornikowi, a losowania się nie stosuje.

7

Eskalacja – upadłość

Jeżeli okaże się, że dłużnik nie płaci kilku wierzycielom, w grę wchodzi wniosek o ogłoszenie upadłości oraz dochodzenie od organu statutowego odpowiedzialności za szkodę spowodowaną niezłożeniem wniosku w terminie. Każdy taki krok oceniamy osobno: zgodnie z § 11 ust. 4 ustawy nr 7/2005 Z. z. wierzyciel odpowiada wobec dłużnika i innych osób za szkodę powstałą w związku ze skutkami wszczęcia postępowania upadłościowego, jeżeli sąd umorzy postępowanie wszczęte na wniosek wierzyciela z powodu wykazania wypłacalności dłużnika, chyba że wierzyciel udowodni, że składając wniosek, działał z zachowaniem staranności zawodowej. Wniosek o ogłoszenie upadłości nie jest więc narzędziem nacisku.

Dokumenty

Czego od Państwa potrzebujemy

W większości spraw wystarczy pięć dokumentów. Prosimy przesłać je jako skany lub zdjęcia; oryginały nie są na tym etapie potrzebne.

  • Zlecenie transportowe lub umowa przewozu – wraz z korespondencją e-mailową, w której doszło do jej zawarcia.
  • List przewozowy CMR, w tym potwierdzenie odbioru towaru przez odbiorcę.
  • Faktura za przewoźne i dowód jej wysłania dłużnikowi.
  • Dowód dostawy oraz ewentualne dalsze dokumenty przewozowe.
  • Korespondencja z dłużnikiem – monity, reklamacje, zgłoszone potrącenia, częściowe płatności.
Wynagrodzenie

Ile to kosztuje

Zakres i wynagrodzenie uzgadniamy z góry i na piśmie. Cenę oceny sprawy i wezwania przedsądowego znają Państwo, zanim rozpoczniemy pracę.

Ocena sprawy

stałe wynagrodzenie uzgodnione z góry

Przeglądamy dokumenty, sprawdzamy przedawnienie i prawo właściwe oraz przedstawiamy proponowany tryb działania. Wynagrodzenie podajemy przed rozpoczęciem jakiejkolwiek pracy; jeżeli zdecydują Państwo nie iść dalej, sprawa na tym się kończy.

Wezwanie przedsądowe

stałe wynagrodzenie za czynność

Przygotowanie i wysłanie wezwania do zapłaty, w tym wyliczenie odsetek za opóźnienie i zryczałtowanej rekompensaty za koszty odzyskiwania należności. Uzgadniane jako stała kwota za czynność, a nie według stawki godzinowej.

Zastępstwo w postępowaniu

stałe wynagrodzenie albo wynagrodzenie zależne od wyniku

Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia (vyhláška) Ministerstwa Sprawiedliwości Republiki Słowackiej nr 655/2004 Z. z. wynagrodzenie zależne od wyniku sprawy można uzgodnić w formie procentowego udziału w wartości przedmiotu sprawy; zgodnie z § 7 ust. 2 jego maksymalna wysokość nie może przekroczyć 20% tej wartości. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia staje się ono należne tylko wtedy, gdy klient odniósł w sprawie pełny sukces; przy częściowym sukcesie adwokatowi przysługuje na podstawie § 8 ust. 2 wynagrodzenie taryfowe ustalone stosownie do stopnia sukcesu, a jeżeli klient nie odniósł sukcesu nawet w części, adwokat może na podstawie § 8 ust. 3 żądać jedynie zwrotu poniesionych wydatków.

Obok wynagrodzenia adwokata powstają wydatki, w szczególności opłaty sądowe. W postępowaniu upominawczym opłata sądowa wynosi, zgodnie z § 11c ust. 1 ustawy nr 71/1992 Zb. o opłatach sądowych, 50% stawki procentowej określonej w taryfie opłat; stawka podstawowa według pozycji 1 lit. a taryfy wynosi 6% wartości przedmiotu sporu, a więc w tym postępowaniu 3%, jednak nie mniej niż 25 euro i nie więcej niż 25 000 euro, a w sprawach handlowych nie więcej niż 50 000 euro. Sąd nie wzywa wnioskodawcy do jej uiszczenia, a jeżeli opłata nie zostanie uiszczona w terminie 15 dni od złożenia wniosku, wniosek nie jest brany pod uwagę. Opłata sądowa od wniosku o wszczęcie egzekucji wynosi 25 euro według pozycji 13 lit. a taryfy. Wynik postępowania zależy od okoliczności konkretnej sprawy, w szczególności od sytuacji majątkowej dłużnika.

Bez zobowiązań

Prosimy przesłać nam dokumenty dotyczące roszczenia

Prosimy napisać, którego przewozu dotyczy roszczenie i czego zleceniodawca nie zapłacił. Odezwiemy się i przedstawimy kolejne kroki. Wysłanie formularza nie powoduje nawiązania stosunku prawnego między adwokatem a klientem.

+421 907 823 239klienti@tkak.sk
FAQ

Najczęściej zadawane pytania

Powiązane tematy
Spory przed słowackimi sądamiKlienci zagraniczni

Przepisy, na których opiera się ta strona

Pełne teksty aktów są dostępne w serwisach Slov-Lex i EUR-Lex. Powyższe informacje mają charakter ogólny i nie zastępują porady w indywidualnej sprawie.