Dobrowolne zakończenie działalności: likwidacja i jej alternatywy
Spółka i spółdzielnia przestają istnieć (zánik) dopiero z chwilą wykreślenia z rejestru handlowego (obchodný register) – publicznego wykazu słowackich spółek i innych podmiotów podlegających wpisowi, prowadzonego przez sądy rejestrowe (§ 68 ust. 1 i § 254 ust. 1 Kodeksu handlowego). Wykreślenie poprzedza rozwiązanie (zrušenie) z likwidacją albo bez likwidacji (§ 68 ust. 2). Likwidacja to procedura, w ramach której likwidator kończy działalność spółki i zaspokaja roszczenia wierzycieli oraz osób, którym przysługuje nadwyżka likwidacyjna (likvidačný zostatok; § 70 ust. 1); do spółdzielni przepisy te stosuje się odpowiednio (§ 260). O rozwiązaniu decyduje w s.r.o. zgromadzenie wspólników (valné zhromaždenie; § 125 ust. 1 lit. i), w a.s. walne zgromadzenie (valné zhromaždenie) większością dwóch trzecich głosów obecnych akcjonariuszy, przy czym z decyzji sporządza się akt notarialny (§ 187 ust. 1 lit. g i ust. 2), w j.s.a. walne zgromadzenie większością co najmniej dwóch trzecich głosów obecnych akcjonariuszy, z urzędowo poświadczonym podpisem przewodniczącego walnego zgromadzenia (§ 220za ust. 3), w spółdzielni zebranie członków (členská schôdza), na którym przy tej decyzji każdy członek ma jeden głos i którego decyzję poświadcza się aktem notarialnym (§ 239 ust. 4 lit. g, § 240 ust. 1 i § 254 ust. 3), a w v.o.s. i k.s. wspólnicy (§ 68 ust. 3 lit. b). Wspólnik v.o.s. zawiązanej na czas nieoznaczony może ją rozwiązać także przez wypowiedzenie złożone najpóźniej sześć miesięcy przed upływem roku kalendarzowego, jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej; pozostali wspólnicy mogą jednak w terminie trzech miesięcy uzgodnić, że spółka trwa nadal bez niego (§ 88 ust. 1 lit. a i ust. 2). Spółka zostaje rozwiązana z dniem wskazanym w decyzji o rozwiązaniu i o powołaniu likwidatora, a w przeciwnym razie z dniem podjęcia tej decyzji (§ 68 ust. 3 lit. b); likwidatora powołują wspólnicy lub właściwy organ jednocześnie z decyzją o rozwiązaniu (§ 71 ust. 1), w spółdzielni – zebranie członków, jeżeli statut nie stanowi inaczej (§ 259 ust. 1). Likwidatorem może być osoba wpisana na listę syndyków masy upadłości (zoznam správcov) albo inna osoba, która jest wpisana do rejestru osób fizycznych (register fyzických osôb), wyraża zgodę na powołanie i mogłaby zostać powołana na członka organu statutowego (§ 72 ust. 1). Funkcję likwidatora może objąć także JUDr. Tomáš Kohút, adwokat naszej kancelarii, który jest wpisany na listę syndyków prowadzoną przez Ministerstwo Sprawiedliwości Republiki Słowackiej (§ 20 ust. 1 ustawy nr 8/2005 Z. z. o syndykach) i tym samym spełnia warunek określony w § 72 ust. 1 lit. a Kodeksu handlowego; jeżeli likwidatora powołuje sąd, wybiera go w drodze losowania (§ 72 ust. 3). Przed wpisem likwidatora do rejestru handlowego spółka musi złożyć do depozytu notarialnego zaliczkę na likwidację (preddavok na likvidáciu; § 75 ust. 1); w stan likwidacji wchodzi z chwilą wpisu likwidatora (§ 70 ust. 3). Likwidator niezwłocznie zawiadamia o wejściu w stan likwidacji wszystkich znanych wierzycieli i publikuje wezwanie do zgłaszania wierzytelności (§ 75c). Likwidację można zakończyć najwcześniej sześć miesięcy po zawiadomieniu o wejściu w stan likwidacji; jeżeli spółka ma zaległość podatkową lub jest u niej prowadzona kontrola podatkowa, termin ten wydłuża się o sześć miesięcy (§ 75j ust. 1 i 2). Sprawozdanie finansowe, sprawozdanie końcowe z przebiegu likwidacji i propozycję podziału nadwyżki likwidacyjnej uważa się za zatwierdzone, jeżeli wspólnicy lub właściwy organ w terminie 60 dni od opublikowania ogłoszenia o zakończeniu likwidacji nie postanowią inaczej (§ 75j ust. 4); w spółdzielni propozycję podziału nadwyżki likwidacyjnej zatwierdza zebranie członków (§ 259 ust. 2). Likwidator dołącza następnie te dokumenty do wniosku o wykreślenie (§ 75j ust. 6).
Zgody organu podatkowego (správca dane), czyli słowackiego urzędu skarbowego, nie ma wśród załączników do wniosku o wykreślenie wymienionych w § 75j ust. 6 Kodeksu handlowego; jeżeli termin został wydłużony z powodu zaległości podatkowej lub kontroli podatkowej, likwidator dołącza pisemne oświadczenie o nieistnieniu zaległości podatkowej i o tym, że kontrola podatkowa nie jest prowadzona. Od rozwiązania do wejścia w stan likwidacji rozporządzanie majątkiem, którego wartość przekracza 10% kapitału zakładowego, wymaga wyceny w opinii biegłego (znalecký posudok) i zatwierdzenia przez najwyższy organ spółki (§ 68c ust. 1). Alternatywą dla likwidacji jest zbycie uczestnictwa. W przypadku s.r.o. umowa o przeniesienie udziału musi od 17 sierpnia 2026 r. mieć formę aktu notarialnego (notárska zápisnica) albo umowy autoryzowanej przez adwokata (autorizácia advokátom) (§ 115 ust. 4 w brzmieniu ustawy nr 29/2026 Z. z.), a przeniesienie nie jest możliwe, jeżeli toczy się postępowanie o rozwiązanie spółki, jeżeli spółka została rozwiązana przez sąd albo jeżeli wobec niej działają skutki upadłości lub restrukturyzacji (§ 115 ust. 3); do przeniesienia udziału komandytariusza zasady te stosuje się odpowiednio (§ 97 ust. 4). Do akcji i do praw członkowskich w spółdzielni stosuje się odrębne zasady (§ 156, § 220k i § 229). Kolejną alternatywą jest połączenie z inną spółką: spółka zostaje rozwiązana bez likwidacji, jeżeli cały jej majątek przeszedł na następcę prawnego (§ 68 ust. 2 i § 69).